About Gert de Graaf

This author has not yet filled in any details.
So far Gert de Graaf has created 1 blog entries.

Bockbier

By |2017-10-03T14:49:22+00:00september 29th, 2017|Categories: Uncategorized|

Bockbier

Vandaag kennen we in Nederland bockbier (of bokbier) in diverse soorten. Donkere Herfstbock, blonde Mei- of Lentebock, bovengistend en ondergistend bockbier en ook b.v. Dubbelbock, Eisbock, Tarwe-of Weizenbock en Rookbock.  India Pale Bock, Saisonbock of  Sauerbock heb ik nog niet gezien maar wie weet komt dat ook nog wel een keer.

Maar de toekomst blijft speculatie dus kijken we maar naar de geschiedenis van het bockbier. Zoals alle geschiedenissen is ook deze niet geheel eenduidig maar na enkele gevallen van geschiedverbetering eruit gefilterd te hebben kunnen we ons wel een beeld vormen.

De naam bockbier komt vrijwel zeker van de term Einbecker Bier. Het stadje Einbeck in Nedersaksen was in de 16e eeuw vermaard om haar zware seizoensbieren die tot ver buiten de stadsgrenzen werden geëxporteerd. Vooral in Beieren was men gek op dit bier en langzaam verbasterde de naam in het Beierse dialect van Einbecker bier naar Ainpöckisch bier naar Ainbockbier en tenslotte naar bockbier. Vanaf toen verscheen ook de afbeelding van een bok in relatie met bockbier. Daar in Beieren vond men het gewone bockbier nog niet vol genoeg omdat men het ook als voedingsmiddel zag tijdens de vastenperioden. Het eerste Doppelbock werd meer dan 375 jaar geleden gebrouwen bij de Paulaner broeders en is sinds meer dan 150 jaar bekend onder de naam Salvator.

In Bohemen en Beieren werden vanaf het midden van de 19e eeuw moderne bieren in zwang zoals het Pilsener bier. Ook in Nederland vond dat navolging en in 1864 werd de Koninklijke Nederlandsche Beiersch Bierbrouwerij opgericht. Ook daar werd het eerste Nederlandse ondergistende bockbier gebrouwen en wel in 1868. Aanvankelijk was het een voorjaarsbier maar later schoof dit steeds later op. Rond 1930 kwam bockbier pas uit op de 2e donderdag in december. Later werd dat vervroegd naar de eerste maandag in oktober. Bockbier is sinds die tijd steeds gebrouwen maar pas in de jaren zeventig van de vorige eeuw werd het echt populair. In 1982 werd het eerste bovengistende bockbier van Nederland gebrouwen bij de Arcener Stoombierbrouwerij. Nu bekend als de Hertog Jan Brouwerij. Het eerste Nederlandse Meibock werd in 1986  gebrouwen bij Brouwerij Raaf in Heumen (ondergetekende werkte daar destijds als brouwer). Enkele jaren later gevolgd door Hertog Jan Meibock. Om commerciële redenen; verlenging van het seizoen, is de naam Meibock vrijwel verdwenen en vervangen door Lentebock.

Het beknopte recept van een klassiek Nederland herfstbockbier bevat naast bleke Pilsener mout ook donkere Münchener-, Caramel-, Cristal- en diverse kleurmouten zoals Carafa en Carared. Die laatste twee zorgen dan voor de warmrode gloed in bockbier. Vanwege de bitterheid van gebrande mout wordt Herfstbock matig gehopt. Al naar gelang de gewenste zoetheidsgraad wordt er ook nog wel eens (voor biergist onvergistbare) kandijsuiker toegevoegd. De klassieke vergistingswijze is naar Boheems en Beiers voorbeeld ondergistend. Het alcoholpercentage is ca 6,5%. Het overgrote deel van de bockbieren van nieuwe kleine speciaalbierbrouwerijen is echter bovengistend. Dit vooral vanwege de andere apparatuur die dan nodig is en vanwege capaciteitsgebrek; de vergistings- en lagertijd van ondergistend bier is ongeveer drie keer zo lang als die van bovengistend bier.

Gert de Graaf